បរិយាយ

បរិយាយ៖​អ្នកកា​សែតទិញលក់​ព័ត៌​មានធ្វើ​អាជី​​វកម្មជា​​អ្ន​កឆ្លុះ​ក​ង្កែប​សុទ្ធសាធ

វិស័យសារពត៌មានសិទ្ធិជាសកលគឺជា​អំណា​ចទី៤បន្ទាប់ពីអំ​ណា​ចកំពូលទាំង៣គឺអំណាចនិតិបញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិនិងអំណាចតុលាការ។អ្នកកាសែតគឺអ្នកធ្វើនយោបាយដោយមិ​នដណ្តើ​អំណាច។ការបើ​កអាជីវកម្មកាសែតទស្សនាវដ្តីគេហទំព័រនិង​ទូរទស្សន៍គឺជាអង្គការមួយ​ធ្វើអាជីវកម្មលក់ព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌​មានស្រ​តាមក្រមសីលធម៌និងវិជ្ជាជីវៈនិងច្បាប់ស្តីពីរបបសារពត៌មាន។​វិស័យព​ត៌មានគឺជាប្រភពដំណឹងនានាផ្តល់ជូនរដ្ឋាភិបា​លជាកញ្ចក់ឆ្លុះប​ញ្ចាំងនូវភាពអសកម្មទាំងឡាយនិងភាព​រីកចម្រើនដែលកើតមា​នក្នុងសង្គមមិនអាចខ្វះបាន។អ្នកកាសែតគឺជាអ្នកនាំសារៈដ៏សំខាន់ នៅលើឆាកអន្តរជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន វិស័យសារ​ពត៌មាន ត្រូវបាន​លើកកំពស់ ក្នុងនោះសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាប្រ​មុខរដ្ឋាភិបាល​សម្តេចតេជោហ៊ុន សែន បានលើកកំពស់ដល់វិស័យមួយនេះ ដោយចាត់ទុ​កអ្នកកាសែត គឺ​ជាប្រភពនៃដំណឹងក្នុងការស្ថាបនា និងផ្តល់ដំណឹងទូទៅ ពាក់​ព័​ន្ធនិងសង្គម ការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យទាំងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។អ្នកកាសែតគឺជាក្រុម​ពួកឆ្លុះកង្កែបដោយប្រើម៉ាស៊ីនថតនិងចុងប៊ិ​ចជាអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន សម្រាប់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយពត៌​មានពិតនិងដំណឹងផ្សេ​ងៗដំណឹងពាណិជ្ជកម្ម ។ល។ការទទួលថវិកាបន្តិចបន្ទួច គឺជាប្រាក់ឃើញក្នុងអាជីវកម្មឬកម្រៃចុងប៊ិចក្នុងតួនាទីជាក្រុម ឆ្លុះកង្កែបឃើញមួយវាយមួយ ។ ជាងនេះទៅ​ទៀតបច្ចុប្បន្នមានការភ័ន្តច្រឡំដោយចាត់ទុកអ្នកកា​​សែតជាចំណាប់ខ្មាំងឬជាអ្នកកំហែងយកដោយប្រើក្បាច់គុនបួនយ៉ាងសម្រាប់ដាក់បន្ទុកបញ្ចេះចម្លើយដឹកមុខចម្លើយលួងលោមចម្លើយនិងបង្ខំចម្លើយដែលពួកគេខិតខំរិះរកគ្រប់ល្បិចកល៍និងមធ្យោបាយផ្សេងទៀតៗដើម្បីប្ដឹងដាក់បន្ទុកខណៈអ្នកកាសែតទិញលក់ព័ត៌មានធើ្វអាជីវកម្មសុទ្ធសាធស្របតាមច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន៕ចលនាសង្គម

វិចារណកថា៖ចរន្តបីទើបកាត់​បន្ថយនូវការគ្រោះ​ថ្នាក់ចរាចរណ៏​ជូនប្រជាព​លរដ្ឋ

ចាប់តាំងពីកម្លាំង​នគរ​បាលចាប់​ផ្តើម​រឹត​បន្តឹង​ការ​ផាក​ពិន័យ​បទ​ល្មើស​ចរាចរណ៍​ការពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ច្រើន​ជាង​មុនរហូត​ដល់​៤​ដងមក។​គេសង្កេតឃើញការិយាល័យ​រដ្ឋបាល​សំខាន់ៗ​នានា​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដែល​ទទួល​បន្ទុក​ចេញ​ឯកសារ​ដើម្បី​បើកបរ​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​ច្បាប់​បាន​បន្ត​កើន​ឡើង​នៃ​ចំនួន​អ្នក​បើកបរ​រថយន្ត​គ្រប់​ប្រភេទនិង​ម៉ូតូធំៗ​ខណៈ​កម្លាំង​នគរបាល​កំពុង​រឹត​បន្តឹង​បទល្មើស​ចរាចរណ៍​ដែល​មាន​ការ​ពិន័យ​កើន​ឡើង។ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ក៏បាន​សម្រុក​ទៅ​ស្នើ​សុំ​ធ្វើ​លិខិត​ស្នាម​ឡើង​វិញ​ពេល​ផុត​សុពល​ភាពនិង​ប្តូរ​បណ្ណ​បើកបរ​នៅ​ថ្ងៃ​ដំបូង​នៃ​ការ​អនុវត្ត​អនុក្រឹត្យ​ថ្មី​មួយ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មន្ត្រី​នគរបាល​ចរាចរណ៍​ផាក​ពិន័យ​ជា​ទឹក​ប្រាក់​ចំនួន​ដ៏​ច្រើនដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក។​មន្រ្តី​សមត្ថកិច្ចក៏ធ្លាប់អះអាង​ថា​ការ​ផាក​ពិន័យ​ជា​ទឹក​ប្រាក់​ច្រើន​ជាង​មុន​នេះ​គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃការ​រឹតបន្តឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ផ្លូវ​គោក​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស។រថយន្ត​តូច​ធំ​បាន​មក​ចត​បន្ត​កន្ទុយ​គ្នា​រង់​ចាំ​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​នៅ​ទីតាំង​ត្រួត​ពិនិត្យ​បច្ចេកទេស​យានយន្ត​នៅ​ផ្លូវជាតិ៦A​នេះ​បាន​កើន​ឡើង​បី​ថ្ងៃ​ជាប់ៗ​គ្នា​ហើយក៏មានអ្នក​បើកបរ​មួយ​ចំនួន​ទៀតបានរអ៊ូរទាំ​ថារដ្ឋាភិបាល​មិន​គួរ​ចាប់​ផ្តើម​រឹតបន្តឹង​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ជាមួយ​ការ​ផាក​ពិន័យ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ក្នុង​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​កំពុង​ធ្លាក់​ចុះ​ដោយ​សារ​តែ​ការ​ឆ្លង​រីករាល​ដាល​នៃ​វីរុស​កូរ៉ូណា​ដែល​បង្ក​ជា​ជំងឺ​កូវីដ១៩​នេះ​ទេ។​នៅ​ឯ​មណ្ឌល​ប្តូរ​និងពន្យារ​បណ្ណ​បើកបរ​ស្ថិត​ក្នុង​ផ្សារ​ទំនើប​ Aeon ​(អីអន)​ ទាំង​ពីរ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ អ្នក​បើកបរ​យានយន្ត​បាន​ឈរ​ជាជួរៗ​រង់​ចាំ​ ចូល​ទៅ​ធ្វើ​ឯកសារ​ពាក់​ព័ន្ធ។​តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការ​ផាក​ពិន័យ​ខ្ពស់​លើ​បទ​ល្មើស​ចរាចរណ៍​មិន​មែន​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​ចង់​បាន​ចំណូល​ចូល​រដ្ឋ​ក្នុង​ពេល​ដែល​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កំពុង​ព្រួយ​បារម្ភ​នៃ​ការ​រីករាល​ដាល​វីរុស​កូរ៉ូណា​នោះ​ទេ។​ ​ គោល​បំណងសមត្ថកិច្ចគឺ​កាត់​បន្ថយ​គ្រោះ​ថ្នាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។​​យោង​តាម​របាយ​ការណ៍​របស់​អគ្គ​ស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ជាតិបាន​បង្ហាញ​ថា​កត្តា​ដែល​បណ្ដាល​ឱ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ច្រើន​ជាង​គេគឺ​មក​ពីការ​បើកបរ​លើស​ល្បឿន​កំណត់​ ការ​បើកបរ​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​គ្រឿង​ស្រវឹង ​និង​បើក​បរ​ជែង​ដោយ​ខ្វះ​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ជាដើម​។ អនុក្រឹត្យ​លេខ ​៣៩ ​របស់​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី ​១៧ ​ខែ​មីនា ​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ សម្រាប់​រថយន្ត​ដែល​មិន​បាន​ទទួល​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ត្រូវ​ពិន័យ​ជា​ទឹក​ប្រាក់​ ១៥០.០០០​ រៀល​ ចំពោះ​យាន​យន្ត​ធន់​ស្រាល…

Read More

វិចារណកថា៖ការអនុវត្តន៏ច្បាប់ត្រូវ​មាន​តម្លាភាព​​ទើបប្រព្រឹត្តទៅ​ដោ​យរលូនបាន

កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៩ រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​និង​ជា​ប្រធាន​គណៈ​កម្មាធិការ​ជាតិ​សុវត្ថិភាព​ចរាចរណ៍​ផ្លូវ​គោក​សម្តេចស ខេង​លើក​ឡើង​ថា ករណី​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​នៅ​កម្ពុជា ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​មួយ​ឆ្នាំ ​ដែល​សម្តេចថា​និន្នាការ​នេះ​បង្ហាញ​ពី​សញ្ញា​បរាជ័យ​សម្រាប់​យុទ្ធនាការ​នៃ​ការ​ទប់​ស្កាត់​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍។​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្ដេជ្ញា​កាត់​បន្ថយ​ការ​ស្លាប់​ដោយ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ឲ្យ​នៅ​សល់​១.៦០០​នាក់ត្រឹមឆ្នាំ២០២០។នៅ​សល់តែ​មួយថៃ្ងទៀតប៉ុណ្ណោះកម្លាំង​នគរ​បាលនឹង​​ចាប់​ផ្តើម​រឹត​បន្តឹង​ការ​ផាក​ពិន័យ​បទ​ល្មើស​ចរាចរណ៍​ការពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ច្រើន​ជាង​មុនរហូត​ដល់​៤​ដង។​ក្នុង​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​មួយ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ​ខែ​មេសា ​អគ្គស្នងការ​ដ្ឋាន​នគរបាល​ជាតិ​នៃ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ បញ្ជាក់​ថា ​កង​កម្លាំង​នគរបាល​ចរាចរណ៍​ផ្លូវ​គោក​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​នឹង​រឹត​បន្តឹង​អនុវត្ត​ច្បាប់​ស្តីពី​ចរាចរណ៍​ផ្លូវ​គោក ​ដោយ​ចាប់​អនុវត្ត​អនុក្រឹត្យ​ថ្មី​មួយ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ​ខែ​មីនា ​ដែល​មាន​ការ​ផាក​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ច្រើន​ជាង​មុន។ ការ​ចាប់​ផ្តើម​រឹត​បន្តឹង​នេះ ​នឹង​ធ្វើ​ឡើង​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១ ​ខែ​ឧសភា​ ឆ្នាំ​២០២០។​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​ដដែល​នោះបញ្ជាក់​ថា​ កង​កម្លាំង​នគរបាល​នឹង​អនុវត្ត​ការ​រឹត​បន្តឹង​នេះ​«ប្រកប​ដោយ​ស្មារតី​ទទួល​ខុសត្រូវ ​តម្លាភាព ​ស្មើ​ភាព…

Read More

បរិយាយ៖អំ​ណា​ចអ្នក​ឆ្លុះកង្កែបប្រៀបបាននិង​នំចំណីដែ​ល​គេខ្ចប់នៅនឹង​ស្លឹកចេក ​

គេនិយាយតៗគ្នាថា វិស័យសារពត៌មានសិទ្ធិជាសក​ល គឺជាអំណាចទី៤ បន្ទាប់ពីអំណាចទី១គឺនិតិបញ្ញត្តិ អំណាចទី២ និតិប្រតិបត្តិ អំណាចទី៣គឺអំណាចតុលាការនិងទី៤អំណាចសា​រពត៌មាន ។ប៉ុន្តែសម្រាប់ស្រុកខ្មែរវិញ មិនមានច្បាប់ក្រមណាមួយចែងពីអំណាចសារពត៌មាននៅឡើយទេ។ផ្ទុយទៅវិញអំណាចសារពត៌មានសម្រាប់ស្រុកខ្មែរប្រៀប​​បាននិងនំចំណីដែលគេខ្ចប់នៅនឹងស្លឹកចេកនិយាយរួមសិទ្ធិជាសកលដែលអ្នកច្បាប់អះអាងថាអំណា​ចទី៤ គឺមិនគប្បីស្ថិតនៅលើតែបបូរមាត់សមត្ថកិច្ចមួយចំនួនតូចដែលពាក់ព័ន្ធនិងបទល្មើសការពារពួកសង្គមងងឹតតែប៉ុណ្ណោះទេ។ជាការពិតណាស់អ្នកកាសែតកំពុងរងការគំរាមកំហែងចា​ប់ដាក់គុកគ្រប់ពេលវេលាដែលជាហេតុធ្វើអោយវិស័យសារពត៌មានធ្លាក់ចុះនៅក្នុងអន្លង់ដ៏ជ្រៅមិនអាចងើបបានដោយសារតែសមត្ថកិច្ចខិលខូចមួយចំនួនត្រូវរ៉ូវជាមួយអ្នកប្រព្រឹត្តល្មើសរៀ​រឿងចាប់អ្នកកាសែតដាក់គុកងាយៗប្រៀបបាននឹងនំដែលខ្ចប់នៅនឹងស្លឹកចេកចង់បកពិសារស្មើម៉ានបានស្មើហ្នឹង!។យើងទាំងអស់គ្នា​ជាជនរួមជាតិខ្មែរតែងតែធ្លាប់ឮប្រសាសន៍សម្តេចតេជោហ៊ុន សែននៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ តាមវិទ្យុនិងទំព័រកាសែតថាអ្នកកាសែតប្រៀបបាននិងអ្នកឆ្លុះកង្កែបធ្វើការទៅតាមឆន្ទៈមិនមានប្រាក់បៀវត្សរ៍មានតែប្រាក់ឃើញតែប៉ុណ្ណោះមានន័យថាកាម៉េរ៉ាគឺជាភ្លើងពន្លឺសម្រាប់អ្នកកាសែតដើរឆ្លុះកង្កែបឃើញមួយវា​យមួយឃើញពីរវាយពីរ នោះហើយគឺជាប្រាក់ឃើញ។សរុបសេចក្តីរួមខាងលើទាំងអស់មានតែសម្តេចតេជោហ៊ុន សែនទេ ដែ​លបានដឹងពីសុខទុក្ខរបស់អ្នកកាសែតបើគេចាំមិនខុសទេសម្តេចតេជោក៏ធ្លាប់ជាអ្នកសរសេរអត្ថបទសារពត៌មាន នៅក្នុងកាសែតប្រជា​ជននាសម័យសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាផងដែរ។ ប៉ុន្តែដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះ ដោយសារតែសមត្ថកិច្ចអសកម្មយកតួនាទីទៅរកស៊ីពាក់ព័ន្ធប​ទល្មើសជាហេតុធ្វើអោយអ្នកកាសែតគឺជាឆ្អឹងទទឹង-ក របស់ពួកគេទៅវិញ។នៅដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះអ្នកកាសែ​តបានស្ថិតនៅក្នុងការគំរាមកំហែងជាបន្តបន្ទាប់ក្រោមហេតុផលព័ត៌មានមិនពិតឬ“កុំបំពានសិទ្ធិអ្នកដទៃកុំបំភ្លៃ​ការពិត”ខណៈអ្នកកាសែតមិនមែនជាភ័ស្តុតាងនោះទេតែវាជាតម្រុយឈានទៅរកភស្តុតាង!៕ចលនាសង្គម

មើលខ្ញុំល្អខ្លះផង​បា​នទេកុំដៀលលាប​ពណ៌?

គេសរសេរចំចំណុចរសើបភ្ញាក់ព្រឺតដោយប្រើពាក្យ«ព័ត៌មានមិនពិតឬកុំបំពានសិទ្ធិអ្នកដទៃកុំបំភ្លៃ​ការពិតអស់លោកអ្នកសារព័ត៌មានដែលគ្មានវិជា្ជជីវ:មួយចំនួនបើមិនបានជួយទេសូមមេត្តាកុំដើររំខានគេដើម្បីផលប្រយោជន៍ខ្លួនឯងអី»។ប្រជាពលរដ្ឋថ្នាក់ដឹកនាំលោកបានដឹងច្បាស់ថាកាសែត«ចលនាសង្គម»និង«ហ៊ុងហ្គា»ចេញមកពីណា? បច្ចុប្បន្នកំពុងធ្វើអ្វី ?ទោះលោកដៀលលាបពណ៌ក៏ខ្ញុំមិនខ្វល់។ក្នុងនាមជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយរូប និងជាអ្នកកាសែតមួយរូបសូមសរសេរពាក្យពេចន៍ខ្លីៗបន្តិចបន្តួចជូនទៅអ្នកថាហើយក៏មិនមែនជាកំណាព្យបទពាក្យ៧ បទពាក្យ៨ បទកាកតិឬភុជង្គលីលានោះដែរ ។ កាសែត«ចលនាសង្គម»និង«ហ៊ុងហ្គា»យករាស្ត្រជាធំ -ខ្ញុំលើកស្លាបប៉ាកា -សរសេររិះគន់ -ជូនប្រជាឧត្តម-ដើម្បីស្ថាបនា -ស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រ-រដ្ឋាភិបាលយើងត្រូវការ-កំណែទម្រង់យ៉ាងច្បាស់ពិស្តារ – ជូនជាតិខេមរា -ក្នុងនាមជាកុលបុត្រខ្មែរ -គាំទ្រតេជោ -ចិត្តមិនងាករេ -ទោះស្លាប់សរសេរ -ស្របតាមអនុសាសន៍ ។…

Read More

បរិយា​យ៖ប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបា​លកម្ពុជាសម្តេចហ៊ុនសែនបានចាត់ទុកអ្នកសារព័ត៌មានស្មើនឹងកែវភ្នែកខណៈថ្នាក់ក្រោមមួយចំនួនតូចក្រោមហេតុផលព័​ត៌​មានមិនពិ​តឬ“កុំបំពានសិ​ទ្ធិអ្នកដទៃ​កុំបំភ្លៃ​ការពិត”

ស្របពេលដែលប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្តេចហ៊ុនសែនបានចាត់ទុកអ្នកសារព័ត៌មានស្មើនឹងកែវភ្នែកសម្តេចក៏ស្នើសុំឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានរួមជាមួយនឹងរាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងពេលដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានកំពុងជម្រុញកំណែទម្រង់រដ្ឋផ្នែកស្ថាប័នសារព័ត៌មានក៏ត្រូវចូលរួមជាមួយគ្នា​ដើម្បីធ្វើឱ្យកាន់តែមានតម្លាភាពនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងរដ្ឋរបស់យើងទៅទៀត។សង្គមមួយគ្មានអំពើអយុត្តិធម៌គឺជាសង្គមដែលមានសុខដុមនីយកម្មមានសុខដុមរមនាជាមួយគ្នា។ដូច្នេះសុំចូលរួមជាមួយគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នេះ។អ្នកប្រព្រឹត្តអាចនឹងមានការរាថយនៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានហ៊ានបញ្ចេញការពិតអ្នកប្រព្រឹត្តនឹងឡើងចាង។ប្រសិនបើអ្នកសារព័ត៌មានមិនហ៊ានបញ្ចេញការពិតព្រោះដឹងថា អាហ្នឹង!អត់ហ៊ានអីផង។ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាសំណូមពររបស់ខ្ញុំ គឺសុំនិយាយការពិតបានហើយកុំនិយាយបំភ្លៃ។សម្តេច​តេ​ជោហ៊ុន សែននាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា​ក៏បាន​ជំរុញ និង​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ក្រុម​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ហ៊ាន​បញ្ចេញមតិ​រិះគន់ «​ដើម្បី​ស្ថាបនា និង​និយាយ​អ្វី​ដែល​ជា​ការ​ពិត​»​។សម្តេចនាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ហ៊ុន សែន បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ទាំង​អស់ ហ៊ាន​និយាយ​ការ​ពិត​ពី​បញ្ហា​ផ្សេងៗ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​។ នៅ​ក្នុង​សារ​លិខិត​អប​អរ​សាទរ​ទិវា​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​សកល​លោក​លើក​ទី២៦ សម្តេចនាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ហ៊ុន សែន បាន​អះអាង​ដូច្នេះ​ថាដើម្បី​ឱ្យ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ប្រកប​ដោយ​សក្តា​នុពល​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​សន្តិភាព និង​ប្រជា​ធិបតេយ្យ គឺ​ទាម​ទារ​ឲ្យ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ទាំង​អស់ ខិត​ខំប្រឹង​ប្រែង​បន្ត​ទៀត​នូវ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព​យល់​ដឹង​របស់​ខ្លួន និង​មាន​ភាព​ស្មោះ​ត្រង់​ក្នុង​វិជ្ជា​ជីវៈ​។ សម្តេច​ក៏​គូស​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា អ្នកសារ​ព័ត៌មាន​ក៏​ត្រូវ​តែ​ក្លាហាន​ហ៊ាន​និយាយ​ការ​ពិត…

Read More

បរិយាយ៖បើថ្នាក់លើនាំគ្នាកាន់ជើងមន្រ្តីខិ​លខូចថ្នាក់ក្រោមនឹ​ងនាំឲ្យមា​នគ្រោះដល់ជាតិ

អ្នកផងទាំងឡាយគិតថាបើថ្នាក់លើនាំគ្នាកាន់ជើងមន្រ្តីខិលខូចថ្នាក់ក្រោមនឹងនាំឲ្យរាំងស្ទះដល់កាអភិវឌ្ឍជាតិ។មិនតែប៉ុណ្ណោះមានគ្រោះដល់ជាតិទៀតផងខណៈគេនាំគ្នាប្រើមេក្បាច់គុនចំនួន០៤យ៉ាង បញ្ចេះចម្លើយ ដឹកមុខចម្លើយ លួងលោមចម្លើយ និង​បង្ខំចម្លើយ ដែលពួកគេខិតខំ​រិះរកគ្រប់ល្បិចកល៍និងមធ្យោបាយផ្សេង​ទៀតៗដើម្បីដាក់បន្ទុកលើអ្នកកាសែត។តែទោះជាយ៉ាងណាប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាស​ម្តេចហ៊ុនសែនបានប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការជំរុញប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌សង្គម និងលុបបំបាត់ភាពអសកម្មទាំងឡាយជាមួយការអ​នុវត្តន៍អភិក្រមទី៥ដែលតម្រូវឲ្យមានការកាត់សាច់ស្អុយចេញ ដែលមានន័យថាជម្រុះចោលមន្ត្រីណាដែលមិនបម្រើប្រជាពលរដ្ឋឬប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយជាដើម។ចំណុចនេះបានធ្វើឲ្យមន្រ្តីរាជក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋមានការពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងនិងគាំទ្រឲ្យមានអនុវត្តន៍អភិក្រមនេះបន្តទៀតដើម្បីឲ្យកិច្ចការងាររបស់មន្រ្តីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។អភិក្រមទី៥គឺជាកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅមួយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ជាដំណើរដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ។ប្រសិនជាយើងមិនមានការវះកាត់ទេមន្រ្តីពុករលួយទាំងអស់នោះ នឹងធ្វើឲ្យខូចរដ្ឋាភិបាលទាំងមូលឬអាចនិយាយមួយបែបថាអាចម៍កណ្ដុរឬអាចម៍កន្លាតមួយដុំ ធ្វើឲ្យខូចស៊ុបមួយឆ្នាំងបាន។ដូច្នេះមន្រ្តីខិលខូចក៏ដូចជាអាចម៍កណ្ដុរ ឬអាចម៍កន្លាតមួយដុំនោះដែរ។យើងជឿថាប្រជាពលរដ្ឋក៏គាំទ្រចំពោះជំហាន ជាបន្តបន្ទាប់ដែលរាជរដ្ឋាភិបាល បានធ្វើចំពោះមន្រ្តីខិលខូចទាំងអស់នោះ ព្រោះអ្នកទាំងអស់ហ្នឹង! មិនត្រឹមតែមិននាំមកនូវការអភិវឌ្ឍជាតិនោះទេ តែថែមទាំងជាកត្តារាំងស្ទះការអភិវឌ្ឍដល់ការវិនិយោគផ្សេងៗទៀតពីបរទេស។ ពីព្រោះគាត់បានធ្វើឲ្យរដ្ឋបាលសាធារណៈនៅកម្ពុជាគេមិនទុកចិត្ត ដែលជាហេតុផលដែលសម្ដេចត្រូវធ្វើការវះកាត់ បើមិនវះកាត់ទេវាអាចក្លាយជាជំងឺមហារីកហើយនាំឲ្យសារពាង្គកាយទាំងមូលមានបញ្ហា។បើតាមសម្តេចភាពមិនស្មោះត្រង់ណាមួយធ្វើឱ្យអ្នកដឹកនាំធ្វើការវិនិច្ច័យខុសបាន។…

Read More

បរិយាយ៖​តើវិស័យសារព័​ត៌មាននៅកម្ពុជាពិតជា​រងនូវការគំរាមកំហែងនិងបំបា​ក់ស្មារតីមែនឬខណៈគេប្រើ៤​ក្បាច់លើអ្នក​កាសែត?

អ្នកកាសែតអាជីពជាច្រើនអង្គភាពកំពុងរងនូវភាពអយុត្តិធម៌សូមអំពាវនាវដល់សមត្ថកិច្ចក្នុងតួនាទីជាមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ឬស្ថាប័នតុលាការសូមអនុវត្តប្រើប្រាស់ច្បាប់ស្ដីរបបសារព័ត៌មាននិងគោរពរដ្ឋធម្មនុញខណ:មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះអ្នកកាសែតនៅតាមបណ្ដាខេត្តក្រុងរាជធានីនានាមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានគេមើលឃើញថាកំពុងរងនូវការប្ដឹងបទបរិហាកេរ្តិ៍ដោយសមត្ថកិច្ចអនុវត្តបំបាក់ស្មារតីនិងគម្រាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់វិស័យសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាហើយអ្នកកាសែតមួយចំនួនតូចក៏ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនចោទពីបទនេះបទនោះមិនចេះចប់មិនចេះហើយ។ក្នុងនោះពួកគេយល់ឃើញថាការឃាត់ខ្លួនអ្នកសារព័ត៌មានខាងលើនេះគឺជាការគំរាមកំហែងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរដល់វិស័យសារព័ត៌មាន។បើយោងសិទ្ធិជាសកល វិស័យសារព័ត៌មានគឺជាអំណាចទី៤​បន្ទាប់ពីអំណាចនិតិបញ្ញត្តិ និតិប្រតិបត្តិ និងអំណាចតុលាការ។ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេស​កម្ពុជាវិញ វិស័យសារព័ត៌មានមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការគម្រាមគំហែងនឹងប្ដឹងពីបទជំរិតទារប្រាក់ឬកំហែងយកបំបាក់ស្មារតីនៅឡើយ!។បើទោះបីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្ដេចតេជោហ៊ុនសែននាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានខិតខំនិងលើកកម្ពស់ ដល់វិស័យសារព​ត៌មានស្មើទៅនិងកែវភ្នែកឬកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងដើម្បីចូលរួ​មក្នុងគោលនយោបាយ កំណែទម្រងស៊ីជម្រៅ ដែលមន្ត្រីក្នុងបក្សគួតែងូតទឹកដុះក្អែល ឆ្លុះកញ្ចក់ និងវះ​កាត់ នោះ ។​មានតែសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប៉ុណ្ណោះដែលស្គាល់និងដឹងអំពីសុខទុក្ខលំបាករបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ហើយបើអង្គភាពសារព័ត៌មានយើងចាំមិនខុសទេ ។សម្ដេចតេជោ ក៏ធ្លាប់បានលើកឡើងថាធ្លាប់ធ្វើជាអ្នកសរសេរកាសែ​ត…

Read More

វិចារណកថា៖សង្ឃឹមថាព្រឹត្តិការណ៍១៧មេសា​នឹងមិនកើតមានតទៅ​ទៀតឡើយក្នុ​ងសង្គមកម្ពុជា

ថ្ងៃសុក្រទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះបន្ទាប់ពីពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរបានបញ្ចប់រយៈពេល៤ថ្ងៃយុវវ័យខ្មែរ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើននៅតែសប្បាយនិងប្រកបការងារចិញ្ចឹមជីវិតនិងក្រុមគ្រួសារជាប្រក្រតីទោះរង់នូវការប៉ះពាល់វាយប្រហារកូវីដ១៩បន្តិចបន្តួចក្តី។១៧មេសាឆ្នាំនេះពលរដ្ឋខ្មែរ នៅតែបានបង្ហាញនូវទឹកមុខ ប្រកបដោយសេចក្តីសុខ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ តែបើយើងក្រឡេកទៅកាន់អតីតកាល ពោលកាលពី៤៥ឆ្នាំមុនថ្ងៃ១៧មេសានេះជាថ្ងៃដែលពលរដ្ឋខ្មែរជាពិសេសអ្នករាជធានីភ្នំពេញមិនបានបង្ហាញនូវទឹកមុខ ដែលប្រកបដោយសេចក្តីសុខនោះឡើយ ជាថ្ងៃដែលពោរពេញដោយទុក្ខព្រួយ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញទាំងមូល ត្រូវប្រែជាស្ងប់ស្ងាត់ លើផ្លូវថ្នល់គ្រប់ច្រកល្ហក ត្រូវកាន់កាប់ដោយទាហ៊ានឈុតខ្មៅរបស់ក្រុមបដិវត្តបក្សកុម្មុយនីស្តខ្មែរ ដឹកនាំដោយប៉ុល ពត។នៅវេលាម៉ោង៩កន្លះព្រឹក ថ្ងៃទី១៧ មេសា ១៩៧៥កងទាហានស្លៀកខោអាវខ្មៅ…

Read More

ក-ក-ន៖ត្បូងឃ្មុំគ្មាន​ល្បែងស៊ីសង​ទើប​អាច​កាត់​បន្ថយ​​បទល្មើស​ឆក់​ប្លន់អំពើហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ​​និងជំពា​ក់បំណុលធនា​គារបាន​

ផ្ដើមចេញពីល្បែងស៊ីសងជាច្រើនប្រភេទដែលកំពុងរីករាលដាលយ៉ាងពេញបន្ទុកគឺនាំឲ្យកើតមានបទ ល្មើសផ្សេងៗជាច្រើនទៀតដូចជាអំពើចោរកម្ម អំពើហិង្សាក្នុង គ្រួសារនិងបទល្មើសជួញដូរចែកចាយ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនដោយខុសច្បាប់ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សន្តិសុខសង្គមនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ការបង្រា្កបល្បែងស៊ីសងគឺជាចំណុចមួយដ៏ក្ដៅគគក់នៃគោលនយោបាយភូមិ-ឃុំមានសុវត្ថិភាពទាំង៩ចំណុច ដែលមន្រ្តីអាជ្ញាធរនិងសមត្ថកិច្ចក្នុងតួនាទីជាមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តន៍ទប់ស្កាត់និងបង្ក្រាប ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។បច្ចុប្បន្ននេះនៅតាមបណ្ដាខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ពិសេសល្បែងជល់មាន់កំពុងរាលដាលកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ។ ប៉ុន្តែគេមិនឃើញមន្រ្តីអាជ្ញាធរនិងសមត្ថកិច្ចចាត់វិធានការបង្រ្កាបនោះឡើយ។ពលរដ្ឋ​នៅត្បូងឃ្មុំបារម្ភ​ពី​ការ​កើន​​ឡើង​នៃ​ល្បែងស៊ីសង​ជល់មា​ន់យូគីនិង​ចាក​អាប៉ោងល្បែងស៊ីសងត្រូវបា​នគេចាត់ទុកថាជាប​ទល្មើសមួយដែលមានការព្រួយបារម្ភពីបញ្ហាសន្តិសុខសុវត្តិភាពដោយសារតែល្បែងជាដើមចមនៃអំពើលួចឆក់ប្លន់និងកាប់សម្លាប់និងជំពាក់បំណុលធនាគារជាដើម។ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​តែង​ផ្សព្វផ្សាយ​អំពី​គោលការណ៍​ភូមិ.ឃុំ​មាន​សុវត្ថិភាព​ចំនួន​៩​ចំណុចដែល​ក្នុង​នោះក៏​មាន​ការ​លុបបំបាត់​ចោល​ល្បែងស៊ីសង​គ្រប់​ប្រភេទដើម្បី​រក្សា​សន្តិសុខ​នៅ​តាម​តំបន់។ក៏ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​ប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តត្បូងឃ្មុំកំពុងព្រួយបារម្ភនូវការល្បែង​ស៊ីសង​ជាច្រើន​ប្រភេទ​ដូចជា​ប្រជល់​មាន់​ដាក់​ប្រាក់​អាប៉ោងនិងគ្រឿងញៀនជាដើម។កំពុង​កើតមាន​ពេញបន្ទុកដោយ​មិន​មាន​ការ​បង្ក្រាបពីសមត្ថកិច្ច​ឡើយហើយក៏ធើ្វឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមិនមាន​ការ​មិន​សប្បាយចិត្តទាល់តែ សោះចំពោះ​ល្បែងស៊ីសងដែល​កើតមាន​ជាច្រើន​កន្លែង ដោយ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ចនិង​ជីវភាព​គ្រួសារ​របស់ពួកគាត់ដែល​កំពុងតែ​ក្រីក្រ​ស្រាប់ឱ្យ​ធ្លាក់​ចុះ​មួយ​កម្រិត​ថែមទៀ​នោះ។ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃស្ថិតនៅចំណុចច្រកដូង៧ដើមស្ថិតក្នុងភូមិដាឃុំដាស្រុកមេមត់គឺ​​មេល្បែងស៊ីសង​ឈ្មោះ«ហេង»និង«លឹម»បានវង្វក់នឹងបើកជល់មាន់យូគីនិង​ចាក់​អាប៉ោងនិងមួយកន្លែងទៀតស្ថិតនៅភូមិ​ទួល​ទ្រាក្នុង​ឃុំ​ជប់ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំដែលមាន​មេខ្លោងឈ្មោះ«ទ្រី»«យាន»«ម៉ាប់»និង​ឈ្មោះ«ធា»កំពុងតែបើក​សង្វៀន​បញ្ជល់មាន់​ទ្រង់ទ្រាយ​ជាពិសេសគ្រឿងញៀននិងមានមេខ្លោងម្នាក់ទៀតឈ្មោះ«ហាន»ក៏បើក​សង្វៀន​បញ្ជល់មាន់ក៏ដូចជា​វង់​អាប៉ោង​ចល័ត​ដល់​ទៅ​៥​កន្លែង​ក្នុង​ឃុំ​ទន្លេ​បិទស្រុក​ត្បូងឃ្មុំខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ​ផងដែរ។សព្វថ្ងៃ​មានអ្នកស្រុកត្បូងឃ្មុំជាច្រើនឈ្លក់​វង្វេង​នឹង​ការ​ចំណាយ​ប្រាក់ជល់មាន់យូគីនិង​ចាក់​អាប៉ោងនិងគ្រឿងញៀនដោយ​មិន​ហ៊ាន​យក​លុយ​ទៅ​ទិញ​ម្ហូបឬក៏​ទិញ​របស់របរ​ប្រើប្រាស់​ទេ។ ការ​ឈ្លក់​វង្វេង​និង​ល្បែងស៊ីសងនេះធ្វើ​ឱ្យ​គ្រួសារ​ខ្លះកើត​រឿង​ឈ្លោះប្រកែក​គ្នានិង​ខ្លះ​ទៀត​ត្រូវ​ជំពាក់​បំណុល​ធានា​គារវ័នក។បច្ចុប្បន្ន​ល្បែង​ជល់មាន់យូគីនិង​ចាក់​អាប៉ោងកំពុង​កើន​ឡើង​នៅ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំភ្នាល់ប្រាក់វាល់លានគឺ​វា​កំពុង​ប្រាស់​ចាក​ពី​គោលការណ៍​ភូមិ-ឃុំ​មាន​សុវត្ថិភាពរបស​រដ្ឋាភិបាល៩​ចំណុចដែលចេញគោលការណ៍មកឱ្យ​បំបាត់ល្បែងស៊ីសងនៅ​តាមជនបទនៅ​តាមភូមិឃុំដើម្បីកុំឱ្យមានចោរលួចចោរឆក់ប្លន់​។ទន្ទឹមនឹងនេះល្បែងស៊ីសងត្រូវបា​នគេចាត់ទុកថាជាបទល្មើសមួយដែលមានការព្រួយបារម្ភពីបញ្ហាសន្តិសុខសុវត្តិភាព ។សូមរំលឹកថារាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ដាក់​ឱ្យ​អនុវត្តន៍​គោលនយោបាយ​ភូមិ​ឃុំ​មាន​សុវត្ថិភាព​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០០៨​មក​ដើម្បី​ថែរក្សា​សុវត្ថិភាព​ជួន​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​កាន់តែ​ល្អ​ប្រសើរ​។​បន្ទាប់​ពី​ដាក់​ចេញ​គោលនយោបាយ​ពលរដ្ឋ​មានការ​សាទរ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​គោលនយោបាយ​នេះ​។​ទោះជា​យ៉ាងណា​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ភាព​អសកម្ម​នៅ​តែ​កើត​មាន​ជា​ហូរហែ​ដូច​ជា​ចោរ​លួច​ឆក់​ប្លន់​ស្ទើរ​រាល់ថ្ងៃ​នៅឯទឹកដីខេត្តត្បូងឃ្មុំយើងនេះ។ ក-ក-ន៖បញ្ហា​គ្រឿងញៀន​ល្បែងស៊ីសងកំពុង​ពង្វក់ស្មារតី​ប្រជាពលរដ្ឋក៏​ជា​បញ្ហាអាជ្ញាធរខេត្តត្បូងឃ្មុំត្រូវដោះស្រាយ​បន្ទាន់ជនញៀនគ្រឿងញៀន​និងល្បែងស៊ីសងមិន​ខ្លាច​នឹង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ​នោះ​ឡើយ​។​​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ខាងលើ​នេះ​អាជ្ញា​ធរមាន​សមត្ថកិច្ច​ខេត្តត្បូងឃ្មុំត្រូវ​មានការ​តាំងចិត្ត​និង​ការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការបង្ក្រាបបទល្មើសជូនប្រជាពលរដ្ឋឲ្យរស់ក្នុងភាពកត់ក្តៅ​កុំគិតតែប្រយោជន៏ផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងនាមជាសមត្ថកិច្ចបំរើរាស្រ្តអស់ពីចិត្តពីថ្លើម​ទើប​អាច​កាត់​បន្ថយ​បទល្មើស​ឆក់​ប្លន់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ​និងជំពាក់បំណុលធនាគារបានទាំងស្រុង៕​ដោយ៖ចលនាសង្គម